Ngày 27/02/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết thư gửi đến Hội nghị Cán bộ Y tế, đặt nền tảng tư tưởng và đạo đức cho ngành Y tế cách mạng Việt Nam. Đến ngày 06/02/1985, Hội đồng Bộ trưởng đã quyết định lấy ngày 27/02 hằng năm làm Ngày Thầy thuốc Việt Nam để tiếp tục làm theo lời dạy của Bác, nâng cao trách nhiệm, tài đức của người cán bộ y tế trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 

Dấu ấn lịch sử và thông điệp trường tồn

 Thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Hội nghị Cán bộ Y tế đầu năm 1955 (Ảnh: Tư liệu)

 

Ngày 27/02/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư tới Hội nghị Cán bộ Y tế. Trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, ngành Y còn thiếu thốn về nhân lực và vật lực, bức thư của Bác không chỉ là lời động viên mà còn là kim chỉ nam cho sự phát triển của nền y học cách mạng.

 

Trong thư, Bác căn dặn ba nội dung cốt lõi: Phải thật thà đoàn kết; Yêu thương người bệnh; Xây dựng nền y học của ta.

 

Trước hết là phải thật thà đoàn kết – Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết thì vượt được mọi khó khăn, giành được nhiều thành tích. Đoàn kết giữa cán bộ cũ và cán bộ mới. Đoàn kết giữa tất cả những người trong ngành y tế, từ các bộ trưởng, thứ trưởng, bác sĩ, dược sĩ cho đến các anh chị em giúp việc. Bởi vì công việc và địa vị tuy có khác nhau, nhưng người nào cũng là một bộ phận cần thiết trong ngành y tế, trong việc phục vụ nhân dân.

 

Thương yêu người bệnh – Người bệnh phó thác tính mệnh của họ nơi các cô các chú. Chính phủ phó thác cho các cô các chú việc chữa bệnh tật và giữ sức khỏe của đồng bào. Đó là một nhiệm vụ rất vẻ vang. Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn. “Lương y phải như từ mẫu”, câu nói ấy rất đúng.

 

Xây dựng một nền y học của ta – Trong những năm nước ta bị nô lệ thì y học cũng như các ngành khác đều bị kìm hãm. Nay chúng ta đã độc lập tự do, cán bộ cần giúp đồng bào, giúp chính phủ xây dựng một nền y tế thích hợp với sự nhu cầu của nhân dân ta. Y học càng phải dựa trên nguyên tắc: khoa học dân tộc và đại chúng. Ông cha ta ngày trước có nhiều kinh nghiệm quý báu vè cách chữa bệnh bằng thuốc ta, thuốc bắc. Để mở rộng phạm vi y học, các cô các chú cũng nên chú trọng nghiên cứu và phối hợp thuốc “đông” và thuốc “tây”.

 

Những lời căn dặn ấy vừa giản dị, vừa sâu sắc. Bác nhấn mạnh rằng người thầy thuốc không chỉ chữa bệnh bằng kiến thức chuyên môn mà còn bằng tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái. Từ đó, quan điểm “Lương y như từ mẫu” trở thành chuẩn mực đạo đức của ngành Y tế Việt Nam.

 

Trải qua hơn nửa thế kỷ, những lời căn dặn trong bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên giá trị. Dù xã hội ngày càng phát triển, kỹ thuật y học không ngừng hiện đại và yêu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao thì tinh thần đoàn kết, lòng thương yêu người bệnh và ý thức trách nhiệm của người thầy thuốc vẫn luôn là nền tảng quan trọng. Chính những giá trị ấy đã góp phần hình thành nên bản sắc của ngành Y tế Việt Nam và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với đội ngũ thầy thuốc.

 

Ngành Y tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập

Bước vào giai đoạn đổi mới và hội nhập sâu rộng, ngành Y tế Việt Nam đứng trước những yêu cầu ngày càng cao từ thực tiễn phát triển đất nước. Dân số nước ta đang già đi nhanh chóng, kéo theo sự gia tăng các bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư, đái tháo đường (theo báo Nhân dân). Trong khi đó, các loại dịch bệnh mới vẫn có nguy cơ xuất hiện bất cứ lúc nào khiến ngành Y tế luôn phải sẵn sàng ứng phó. Áp lực quá tải tại các bệnh viện tuyến trung ương, đặc biệt ở các đô thị lớn, đặt ra bài toán cấp thiết về nâng cao năng lực hệ thống y tế một cách toàn diện và bền vững.

 

Trước bối cảnh đó, ngành Y đã có những chuyển động rõ rệt, không chỉ ở tầm chính sách mà ngay trong từng cơ sở khám chữa bệnh. Nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được đầu tư xây dựng hiện đại, đồng bộ; làm chủ nhiều kỹ thuật y học tiên tiến, tiệm cận trình độ khu vực và thế giới, như ghép tạng đa mô tạng, can thiệp tim mạch, phẫu thuật nội soi bằng robot, hỗ trợ sinh sản, ứng dụng tế bào gốc và y học hạt nhân trong điều trị ung thư… (theo Bộ Y tế). Việc triển khai thành công các kỹ thuật cao giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay trong nước, giảm chi phí điều trị và hạn chế tình trạng ra nước ngoài chữa bệnh. Đây không chỉ là bước tiến về chuyên môn mà còn là minh chứng cho năng lực, bản lĩnh và sự trưởng thành của đội ngũ thầy thuốc Việt Nam trong môi trường hội nhập.

 

Song song với nâng cao chất lượng chuyên môn, chuyển đổi số đang từng bước định hình diện mạo mới cho ngành Y tế. Hồ sơ bệnh án điện tử, hệ thống đăng ký khám trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tư vấn sức khỏe từ xa… đang dần trở nên phổ biến. Đặc biệt, mô hình hội chẩn trực tuyến giữa tuyến trung ương và tuyến dưới đã góp phần nâng cao năng lực điều trị tại địa phương, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên và thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền (theo Bộ Y tế). Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, y tế không còn bị giới hạn bởi không gian địa lý mà hướng đến sự kết nối linh hoạt, kịp thời và hiệu quả hơn.

 

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy, để hệ thống y tế phát triển bền vững thì nền tảng y tế cơ sở phải được củng cố vững chắc. Sau những bài học từ đại dịch, vai trò của y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu được nhìn nhận đúng mức hơn bao giờ hết. Việc thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của y tế cơ sở, nâng vị thế trạm y tế xã, phường trở thành điểm đến tin cậy, thân thuộc của người dân trong chăm sóc sức khỏe ban đầu là yếu tố vô cùng quan trọng để giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên và tạo niềm tin cho người dân khi tiếp cận chăm sóc y tế (theo báo Chính phủ).

 

Có thể thấy, trong dòng chảy đổi mới, ngành Y tế Việt Nam đang chuyển mình theo hướng thực chất: nâng cao chuyên môn, hiện đại hóa quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số và củng cố y tế cơ sở. Dù còn không ít khó khăn, nhưng với quyết tâm cải cách và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ thầy thuốc, hệ thống y tế Việt Nam đang từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của Nhân dân trong thời kỳ hội nhập.

 

Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/02 không chỉ là dịp tri ân đội ngũ y, bác sĩ và những người làm công tác y tế mà còn là thời điểm nhìn lại chặng đường đổi mới, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, đẩy mạnh chuyển đổi số và củng cố y tế cơ sở. Trong dòng chảy phát triển hôm nay, sứ mệnh bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân tiếp tục là ưu tiên hàng đầu, đặt lên vai người thầy thuốc trách nhiệm lớn lao nhưng đầy tự hào.

TT ĐTTNCXH – Lan Anh